Studiemiddag Kansen op Veen

Hoe kan uw melkveebedrijf zich ontwikkelen in het Friese veenweidegebied? En welke bedrijfsstrategie past bij u? Tijdens de studiemiddag Kansen op Veen hoort u meer over drie mogelijke bedrijfssystemen en de keuzes en kansen die daarbij horen.

De studiemiddag is bedoeld voor agrarisch ondernemers in het Friese veenweidegebied.

Datum: dinsdag 20 oktober 2026
Tijd: 13.30 tot 17.00 uur
Locatie: Café De Gondel, Doelhof 3 in Aldeboarn
Aanmelden: stuur een e-mail naar veenweide@fryslan.frl

Er is plaats voor maximaal 40 deelnemers.

Drie mogelijke bedrijfssystemen

Wageningen University & Research (WUR) onderzocht samen met acht melkveehouders welke mogelijkheden er zijn voor melkveebedrijven in het Friese veenweidegebied. Onder leiding van projectleider Jelle Zijlstra verkenden zij in 2023 de verwachte ontwikkelingen voor de komende tien jaar. Daarbij keken ze ook naar de gevolgen van hogere waterpeilen.

Uit het onderzoek kwamen drie mogelijke richtingen voor individuele melkveebedrijven:

Type bedrijf	Melkproductie per hectare	Kenmerken en mogelijke strategie richting 2030
Intensief	15.000–20.000 kg	Focus op schaal en efficiëntie. Extra grond verwerven en de productie met aanvullend krachtvoer op peil houden.
30% extensief	12.000–14.000 kg	Combinatie van melkproductie en natuurbeheer. Meer grond, gedeeltelijk natuurbeheer en soms omschakeling naar biologisch.
70% extensief	8.000–12.000 kg	Groot aandeel natuurbeheer bij hoge waterpeilen. Vooral biologische melkproductie, aandacht voor biodiversiteit en aanvullende vergoedingen.

Tijdens de studiemiddag ontdekt u welke richting mogelijk bij uw bedrijf past. Ook is er ruimte om ervaringen en ideeën uit te wisselen met andere melkveehouders.

Compensatiesystematiek Veenweide

Uit het onderzoek blijkt dat melkveehouders de Compensatiesystematiek Veenweide (CSV) zien als een belangrijke voorwaarde voor een toekomstbestendige bedrijfsontwikkeling. De regeling is bedoeld om de economische gevolgen van peilverhoging te compenseren. Denk aan lagere opbrengsten en een mogelijke waardedaling van landbouwgrond.

Veel ondernemers ontvangen liever grond dan geld, omdat voldoende grond belangrijk is voor hun bedrijfsvoering. Ook kan peilverhoging gevolgen hebben voor de leencapaciteit bij banken. In juli 2026 heeft de Europese Commissie de regeling goedgekeurd. Tijdens de studiemiddag geeft het Veenweideprogramma een toelichting op de CSV.

Ondernemerschap en bedrijfsstrategie

Een toekomstgerichte en ondernemende houding helpt melkveehouders om zich aan te passen aan veranderingen, blijkt uit het onderzoek. Voldoende grond en schaalgrootte zijn daarbij belangrijke voorwaarden.

Mogelijke keuzes zijn:

• extensiveren;

• bestaande voorzieningen efficiënter gebruiken;

• investeren in infrastructuur die past bij hogere waterpeilen;

• natuurbeheer combineren met melkproductie;

• nevenactiviteiten ontwikkelen om risico’s te spreiden en extra inkomsten te krijgen.

Tegelijkertijd hebben ondernemers te maken met uitdagingen, zoals stijgende kosten voor mestafzet en een hogere rente.

Programma

Tijdens de studiemiddag:

• licht Jelle Zijlstra de resultaten van Kansen op Veen toe;

• delen melkveehouders Haye Ketelaar uit Heeg en Kees Boon uit Delfstrahuizen hun ervaringen met het onderzoek;

• geeft het Veenweideprogramma uitleg over de Compensatiesystematiek Veenweide;

• bespreekt u in kleine groepen uw eigen ideeën en mogelijke bedrijfsplannen;

• sluiten we de middag af met een hapje en een drankje.

Over de sprekers

Jelle Zijlstra is agrarisch econoom en deskundige op het gebied van melkveehouderij. Hij heeft ruim dertig jaar ervaring met onderzoek, advies en onderwijs binnen de zuivelsector. Vanuit Wageningen Research werkte hij onder meer aan bedrijfsmanagement, duurzaamheid, ondernemerschap en toekomstbestendige zuivelketens. Tegenwoordig adviseert hij zelfstandig melkveehouders over bedrijfsstrategie, regeneratieve landbouw en natuurinclusieve melkveehouderij.

Haye Ketelaar en Kees Boon zijn melkveehouders in respectievelijk Heeg en Delfstrahuizen. Zij waren als deelnemer betrokken bij het onderzoek Kansen op Veen.

Aanmelden

Wilt u deelnemen? Meld u dan aan door een e-mail te sturen naar veenweide@fryslan.frl. Vermeld daarbij uw naam, bedrijfsnaam en contactgegevens. Er is plaats voor maximaal 40 agrarisch ondernemers. Aanmeldingen worden behandeld op volgorde van binnenkomst. Wanneer het maximale aantal deelnemers is bereikt, ontvangt u hierover bericht.