Ongeveer 35 inwoners uit Heeg, Aldegea, De Gaastmer en Idzegea meldden zich zaterdagochtend 13 juni bij It Joo in Oudega voor de Idzegea bustoer. Met deze toer wilde de commissie Fitaal Feanryk Idzegea de bewoners meenemen in het verhaal van het landschap, landbouw en watersysteem in het veenweidegebied.

Met een volle bus gingen we, onder leiding van de rayonbeheer van Wetterskip Fryslân, Pieter Postma, op weg. Hij vertelde over de geschiedenis van het landschap. De jaren na de Tweede Wereldoorlog was ‘nooit meer honger’ het devies. De boeren werden vanuit de overheid aangemoedigd om zoveel mogelijk melk te produceren. Om dat mogelijk te maken ging het grondwaterpeil naar beneden, met behulp van de vele gemalen en stuwen die je in het gebied tegenkomt.

Plas-dras
Door de intensivering nam de melkproductie flink toe, maar het aantal weidevogels nam af. Toen dat merkbaar werd, gingen boeren experimenteren met hogere waterstanden en zogenaamde plas-dras-percelen, om de vogels een betere broedplaats te geven. Ook dat zie je terug in het landschap.
Een andere belangrijke ontwikkeling uit de afgelopen jaren is het verdwijnende veen en de bodemdaling en CO₂-uitstoot die dat tot gevolg heeft. Om dat tegen te gaan moet – naast technische oplossingen – het grondwaterpeil weer verhoogd worden. De gebiedscommissie werkt samen met de melkveehouders, natuurbeheerders, bewoners, recreatiesector en overheden aan een plan om dit mogelijk te maken.

Klaar voor de toekomst
Tijdens de bustoer stonden we stil bij een aantal markante plekken die iets vertellen over het watersysteem. De deelnemers konden een kijkje nemen in het gemaal De Bratten en kregen uitleg over de werking daarvan. En in de polders Het Joo en De Geeuw vertelde de rayonbeheerder over de nieuwe inrichting daarvan, waar het waterschap de komende jaren aan gaat werken. Deze twee bemalingsgebieden worden samengevoegd met één nieuw gemaal. Daarmee is het watersysteem klaar voor de toekomst, inclusief alle uitdagingen die we op ons af zien komen.

Passie
Verder konden de deelnemers op twee boerenbedrijven horen en zien wat de gevolgen zijn van de verschillende grondwaterstanden. Douwe en Freija Wiegersma uit Oudega boeren altijd al op een hoger waterpeil. Douwe liet zien hoe zijn bedrijfsvoering daarop is aangepast. En in Heeg verwelkomde André Huitema de deelnemers op zijn melkveehouderij. Hij runt een zogenaamd ‘gangbaar’ (niet biologisch) melkveebedrijf met een camping erbij.
Het is interessant om te zien hoe twee boerderijen in hetzelfde gebied toch zo van elkaar kunnen verschillen. Maar de passie voor het vee en het boerenleven is hetzelfde! Dat die passie overkwam op de deelnemers, bleek wel uit de vele vragen die gesteld werden en de gesprekken na afloop. Mooi dat er zo verbinding kon ontstaan tussen het buitengebied en de bewoners uit de dorpen.

Op de hoogte blijven van het gebiedsproces in Idzegea? Meld je dan aan voor de nieuwsbrief op https://www.veenweidefryslan.frl/idzegea.