Proeftuin De Welle: Grasland bij hoog water. Resultaten van een proef met hoge slootpeilen en moderne grasmengsels. Jaar: 2024 en 2025
Auteur(s)
Veenweide Fryslân
Jaartal publicatie
2026
Organisatie
Veenweide Fryslân
Trefwoorden
Proeftuin; De Welle; grasland; grasmengsels; vernatting; verhoogd slootpeil; veen; groeiseizoen 2024 en 2025
Samenvatting
Proeftuin De Welle is in 2018 aangelegd en ingezaaid. Er wordt onderzocht welke grasmengsels bestand zijn tegen natte omstandigheden. De proeftuin beslaat twee percelen grasland met een gezamenlijke oppervlakte van 4,3 ha. Op beide percelen zijn drie grasmengsels ingezaaid die in veenweidegebied toegepast kunnen worden. Op één perceel is de drooglegging 20 cm en het andere perceel heeft een drooglegging van 40 cm. De gewasopbrengst, gewaskwaliteit, slootpeilen en grondwaterstanden worden gemonitord. In de proef wordt de ontwikkeling van de verschillende grasmengsels gevolgd. De proef liep oorspronkelijk door tot 2024, maar wordt met 3 jaar verlengd tot voorjaar 2027. De totale proefperiode is dan bijna 8 jaar. Dit komt overeen met een gemiddelde periode dat de grasmat wordt vernieuwd. In het perceel met een drooglegging van 20 cm wordt de grondwaterstand ook op verschillende afstanden van de greppel gemeten. Omdat de greppel bij een drooglegging van 20 cm door het hoge slootpeil in de zomer watervoerend is, wordt ook het effect van greppelinfiltratie bepaald. Draagkrachtmetingen worden in het voor- en najaar uitgevoerd.
Het rapport bevat de opzet van de proef en de meetgegevens van het groeiseizoen van 2024 en 2025. Enkele conclusies zijn:
- Draagkracht: Er zijn in beide jaren geen draagkrachtmetingen verricht. In het natte voorjaar van 2024 is plaatselijk langs een paar greppels insporing ontstaan met als gevolg een flinke beschadiging van de zode. Deze was in 2025 nog duidelijk zichtbaar. Vanwege de draagkracht is voor 2024 en 2025 gekozen voor het uitrijden van de drijfmest via het sleepslangsysteem.
- Slootpeil en drooglegging: Het peil van de sloot met een drooglegging van 20 cm is door het kapot hekkelen van de stilling well en
een defecte logger in 2025 niet gemeten. Aan de hand van aflezingen van de peilschaal en waarnemingen tijdens veldbezoek wordt verwacht dat het ingestelde peil van -0,984 mNAP is gehandhaafd. Het peil van de sloot met een drooglegging van 40 cm is bijna de hele periode te hoog geweest. Het peil is wel goed afgesteld maar de sloot wordt opgestuwd doordat verderop in de watergang een duiker te hoog is geplaatst. Het te hoge peil treedt meer in de zomer op, mogelijk dat dan ook een hoge afstelling verderop het peil in de zomer opstuwt. De gemiddelde drooglegging was lager dan 40 cm en de jaargemiddelde drooglegging in 2024 30 cm en in 2025 29 cm. Het verschil in drooglegging tussen beide percelen zal daarom minder zijn dan de beoogde 20 cm. - Grondwaterstand: Tussen 2024 en 2025 was er een groot verschil gemeten in gemiddelde grondwaterstanden. In 2024 waren deze allemaal hoog en hoger dan -40 cm t.o.v. het maaiveld en werd er in 2024 de veenweidedoelstelling gehaald. Tijdens bewerkingen waren de gemeten grondwaterstanden in 2024 regelmatig hoger dan 30 cm onder het maaiveld en is de kans groot dat bewerking een negatief effect heeft gehad op de grasmat en bodemstructuur. Dit gold voor beide percelen. In het drogere 2025 waren de gemiddelde grondwaterstanden 14 tot 33 cm lager dan in 2024. In 2025 waren de grondwaterstanden tijdens bewerkingen vrijwel alleen tijdens de eerste keer mest uitrijden hoger dan 30 cm onder het maaiveld.
Link(s)
Rapport 'Proeftuin De Welle: Grasland bij hoog water, periode 2024 - 2025